Διεθνής Περιβαλλοντική Ενημέρωση

Οι άγριοι επικονιαστές χάνουν έδαφος στην Ευρώπη

Ημερομηνία πηγής: 19 Οκτωβρίου 2026

Δημοσίευση στα Οικολογικά: 20 Οκτωβρίου 2026 · Όλα Οικολογικά

Ένας αιώνας καταγραφών δείχνει ότι η σχετικά σταθερή ποικιλία ειδών μπορεί να κρύβει μεγάλη υποχώρηση της γεωγραφικής παρουσίας τους.

Ημερομηνία πηγής: Μελέτη και επιστημονικές ανακοινώσεις: 19 Οκτωβρίου 2026

Τέσσερα εκατομμύρια καταγραφές, ένα ανησυχητικό μήνυμα

Μια διεθνής έρευνα με επικεφαλής την Estación Biológica de Doñana του ισπανικού CSIC εξετάζει την πορεία άγριων μελισσών και συρφίδων στην Ευρώπη. Οι συρφίδες είναι μύγες που επισκέπτονται άνθη και συμμετέχουν στην επικονίαση. Η μελέτη, δημοσιευμένη στο PNAS στις 19 Οκτωβρίου 2026, αξιοποίησε περισσότερες από τέσσερα εκατομμύρια καταγραφές της περιόδου 1921–2020. Η βάση περιλαμβάνει περίπου το 88% των γνωστών ευρωπαϊκών ειδών των δύο ομάδων. [1, 2]

Λιγότερη παρουσία, ακόμη και χωρίς εξαφάνιση

Πολλά είδη, ιδιαίτερα άγριων μελισσών, εμφανίζουν μείωση της γεωγραφικής τους παρουσίας. Παράλληλα, η συνολική ποικιλία ειδών στις ευρύτερες περιοχές μεταβάλλεται σχετικά λίγο. Έτσι, ένας σχετικά σταθερός αριθμός ειδών μπορεί να συγκαλύπτει αλλαγές στη σύνθεση των κοινοτήτων και υποχώρηση συγκεκριμένων οργανισμών. [1, 2]

Η ευρωπαϊκή εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη

Στην επιστημονική αξιολόγηση του Science Media Centre España επισημαίνονται μειώσεις στις ατλαντικές και ηπειρωτικές περιοχές και πρόσφατες αυξήσεις της ποικιλίας μελισσών στις αλπικές. Η μετακίνηση ειδών προς μεγαλύτερα υψόμετρα λόγω θέρμανσης εξετάζεται ως εξήγηση. Οι τοπικές διαφορές και οι ευάλωτοι πληθυσμοί χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση. [3]

Η παρακολούθηση πρέπει να φτάσει στο τοπικό επίπεδο

Οι ειδικοί που σχολιάζουν τη μελέτη στο SMC αξιολογούν θετικά τη μεθοδολογία και το μεγάλο σύνολο καταγραφών. Τονίζουν όμως την ανάγκη ερευνών σε μικρότερη κλίμακα. Η μεγάλη γεωγραφική εικόνα χρειάζεται να συμπληρωθεί με συστηματική παρακολούθηση των τοπικών κοινοτήτων, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα οι απώλειες. [3]

Η προστασία χρειάζεται χώρο και συνέχεια

Οι ερευνητές προτείνουν διατήρηση και αποκατάσταση ενδιαιτημάτων, ποικιλία στα αγροτικά τοπία, ανθοφορία στη διάρκεια του έτους και περιορισμό των φυτοφαρμάκων. [2] Για τα νησιωτικά αγροτικά τοπία μας, το ερώτημα που προκύπτει είναι πρακτικό: πώς διατηρούμε αυτοφυή άνθη και καταφύγια μέσα και γύρω από τους ελαιώνες; Τα άνθη, οι ακαλλιέργητες λωρίδες και τα καταφύγια αξίζουν θέση στον σχεδιασμό της καλλιέργειας. Η προστασία των επικονιαστών πρέπει να γίνεται καθημερινή πρακτική, αντί να περιορίζεται σε επετειακές ανακοινώσεις.

Η απώλεια αρχίζει πριν από την εξαφάνιση

Δεν χρειάζεται να εξαφανιστεί οριστικά ένα είδος για να υποβαθμιστεί η θέση του στο οικοσύστημα. Η συρρίκνωση της παρουσίας του είναι από μόνη της λόγος έγκαιρης προσοχής. Η μελέτη μάς καλεί να παρακολουθούμε και τις αλλαγές μέσα στις κοινότητες, ώστε η προστασία να ξεκινά πριν από την τελική απώλεια.