Τεχνολογία · Τεχνητή νοημοσύνη · Κλίμα
AI και κέντρα δεδομένων: η Σκωτία εξετάζει το κλιματικό κόστος πριν από τις εγκρίσεις
Ακούστε το άρθρο
Ελληνική συνθετική αφήγηση
JOY Greek voice — Gemma4GR project, CC BY-NC 4.0. Φωνή: Χαρά Κάλτσου.
Ημερομηνία πηγής: 29 Οκτωβρίου 2026
Κοινοβουλευτική έρευνα εξετάζει τις σωρευτικές επιπτώσεις των μεγάλων κέντρων δεδομένων. Περιβαλλοντική οργάνωση προειδοποιεί για υψηλές εκπομπές, με υπολογισμό που αφορά σενάριο υλοποίησης των προτάσεων.
Η υλοποίηση και των 23 προτεινόμενων κέντρων δεδομένων στη Σκωτία θα μπορούσε να προσθέτει έως 14 εκατομμύρια τόνους εκπομπών ετησίως έως το 2030, εκτιμά η Friends of the Earth Scotland. Οι προτάσεις φτάνουν συνολικά τα 9.100 MW, έναντι περίπου 50 MW της σημερινής ισχύος κέντρων δεδομένων. Η κοινοβουλευτική ακρόαση της 29ης Οκτωβρίου θέτει στο επίκεντρο τον δημόσιο έλεγχο αυτής της μεγάλης πρόσθετης ζήτησης και του κλιματικού της κόστους. [1, 2]
Τι εξετάζει το κοινοβούλιο
Οι αρμόδιες επιτροπές ζητούν στοιχεία για τις επιπτώσεις από την κατασκευή, τη λειτουργία και τη διαχείριση εξοπλισμού και αποβλήτων. Στο πεδίο ελέγχου περιλαμβάνονται ενέργεια, αέρας, νερό, βιοποικιλότητα, θόρυβος και εκπομπές. Εξετάζονται επίσης οι οικονομικές συνέπειες και η αντοχή των ενεργειακών υποδομών. [1, 3]
Η επίσημη πρόσκληση αναφέρει περισσότερες από 20 προτεινόμενες εγκαταστάσεις και διευκρινίζει ότι η έρευνα αφορά τη συνολική εικόνα, χωρίς να αποφασίζει για επιμέρους χωροθετήσεις. Η διαβούλευση παραμένει ανοικτή έως τις 15 Νοεμβρίου 2026 και τα ευρήματα προορίζονται να τροφοδοτήσουν νέες κυβερνητικές οδηγίες. [3]
Ο υπολογισμός των περιβαλλοντικών οργανώσεων
Η Friends of the Earth Scotland καταγράφει 23 προτάσεις σε διαφορετικά στάδια σχεδιασμού. Υπολογίζει ότι, εάν υλοποιούνταν όλες, οι σωρευτικές εκπομπές έως το 2045 θα μπορούσαν να φτάσουν τους 208 εκατομμύρια τόνους αερίων θερμοκηπίου, περίπου το μισό του εναπομένοντος σκωτικού προϋπολογισμού άνθρακα που χρησιμοποιεί στην ανάλυσή της. [2]
Η ίδια συνδέει τον κίνδυνο με την πρόσθετη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας και την πιθανότητα αυξημένης χρήσης αερίου όταν η νέα καθαρή παραγωγή δεν επαρκεί. Τα μεγέθη εξαρτώνται από το ποια έργα θα προχωρήσουν, πότε θα λειτουργήσουν και πώς θα ηλεκτροδοτηθούν. Η κοινοβουλευτική εξέταση δεν συνιστά υιοθέτηση των υπολογισμών της οργάνωσης. [2]
Οι παραδοχές πίσω από τους 14 εκατομμύρια τόνους
Η οργάνωση χρησιμοποιεί συνολική ισχύ 9.100 MW και ένταση εκπομπών του βρετανικού δικτύου 0,1769 κιλά ισοδυνάμου CO₂ ανά κιλοβατώρα, για το 2025. Η εκτίμηση αντιστοιχεί σε συνεχή χρήση της πλήρους ισχύος με αυτή την ένταση. Ο σωρευτικός υπολογισμός των 208 εκατ. τόνων υποθέτει λειτουργία από το 2030 και συγκρίνεται με προϋπολογισμό 406 εκατ. τόνων για το 2026–2045. Η εξέλιξη του δικτύου και ο πραγματικός φόρτος αλλάζουν το αποτέλεσμα. Μόνο δύο από τις 23 προτάσεις είχαν δημοσιεύσει περιβαλλοντικές αποτιμήσεις, αναφέρει η οργάνωση. [2]
Η παγκόσμια εικόνα του IEA
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προβλέπει ότι η κατανάλωση των κέντρων δεδομένων θα αυξηθεί από περίπου 485 TWh το 2025 σε 950 TWh το 2030. Διακρίνει τη συνολική αγορά κέντρων δεδομένων από τις ειδικά προσανατολισμένες στην AI εγκαταστάσεις, των οποίων η κατανάλωση προβλέπεται να τριπλασιαστεί στην ίδια περίοδο. Οι προβολές υπόκεινται σε περιορισμούς δικτύων, εξοπλισμού, χρηματοδότησης και ζήτησης. [4]
Αποδοτικότερες εργασίες, μεγαλύτερη συνολική ζήτηση
Ο IEA καταγράφει αύξηση κατανάλωσης 17% στα κέντρα δεδομένων το 2025 και 50% στα ειδικά προσανατολισμένα στην AI. Ωστόσο, η ενέργεια ανά μεμονωμένη εργασία AI μειώνεται τουλάχιστον κατά μία τάξη μεγέθους ετησίως τα τελευταία χρόνια. Η παραγωγή βίντεο και οι εργασίες συλλογισμού ή αυτόνομων πρακτόρων μπορούν να απαιτούν εκατοντάδες ή χιλιάδες φορές περισσότερη ενέργεια από ένα απλό κείμενο. Η συνολική ζήτηση εξαρτάται μαζί από αποδοτικότητα, διάδοση και είδος χρήσης. [4]
Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες των μεγαλύτερων τεχνολογικών εταιρειών ξεπέρασαν τα 400 δισ. δολάρια το 2025, με αναμενόμενη αύξηση 75% το 2026. Η προβολή των 950 TWh για το 2030 αντιστοιχεί περίπου στο 3% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ζήτησης. [4]
Οι όροι για μικρότερο ενεργειακό κόστος
Ο IEA προβλέπει 20–25 GW αποθήκευσης με μπαταρίες σε κέντρα δεδομένων έως το 2030. Εξετάζει επίσης 15–27 GW επιτόπιας παραγωγής με αέριο, κυρίως στις ΗΠΑ, που απαιτεί εγκατεστημένη ισχύ 30–70% πάνω από το φορτίο για αξιόπιστη τροφοδοσία. Παράλληλα, τεκμηριωμένες εφαρμογές AI μπορούν να εξοικονομήσουν πάνω από 13 exajoules ενέργειας έως το 2035, περίπου 3% της παγκόσμιας τελικής κατανάλωσης, εφόσον ξεπεραστούν τα εμπόδια εφαρμογής. [4]
Ο έλεγχος χρειάζεται σωρευτικά στοιχεία
Κάθε νέο έργο προσθέτει φορτίο σε ένα κοινό ενεργειακό σύστημα. Ο ουσιαστικός απολογισμός χρειάζεται στοιχεία για πραγματική κατανάλωση, τρόπο τροφοδοσίας, πρόσθετη παραγωγή, χρήση νερού και πλήρη κύκλο ζωής του εξοπλισμού. Η δημοσίευση αυτών των δεδομένων επιτρέπει στις κοινωνίες να σταθμίσουν τις υπηρεσίες που λαμβάνουν απέναντι στους πόρους που δεσμεύονται και στις περιβαλλοντικές υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν.