Κλίμα · Ωκεανοί · Ανταρκτική

Ανταρκτική: η απώλεια θαλάσσιου πάγου κάνει αλμυρότερη μια κρίσιμη ωκεάνια ζώνη

Ακούστε το άρθρο

Ελληνική συνθετική αφήγηση

Ταχύτητα

JOY Greek voice — Gemma4GR project, CC BY-NC 4.0. Φωνή: Χαρά Κάλτσου.

Ημερομηνία πηγής: 28 Οκτωβρίου 2026

Η αναστροφή στην αλατότητα και την πυκνότητα των Ανταρκτικών Ενδιάμεσων Υδάτων καταγράφει μια αλλαγή με προεκτάσεις στην κυκλοφορία, τη θερμότητα και τον άνθρακα των ωκεανών.

Η μεγάλη υποχώρηση του θαλάσσιου πάγου γύρω από την Ανταρκτική συνδέεται με αναστροφή δεκαετιών στην αλατότητα μιας κρίσιμης ωκεάνιας μάζας νερού. Νέα μελέτη των Kaushik Mishra, Bishakhdatta Gayen και Alberto Naveira Garabato στο Nature Climate Change δείχνει ότι τα Ανταρκτικά Ενδιάμεσα Ύδατα γίνονται αλμυρότερα και πυκνότερα, καθώς μειώνεται η εποχική τροφοδοσία από το λιώσιμο του θαλάσσιου πάγου. [1]

Μια σχετικά γλυκιά ζώνη μέσα στον ωκεανό

Τα Ανταρκτικά Ενδιάμεσα Ύδατα, γνωστά ως AAIW, σχηματίζονται στον Νότιο Ωκεανό και συμμετέχουν στη μεγάλη κυκλοφορία των ωκεανών. Είναι θαλασσινό νερό σχετικά χαμηλής αλατότητας, το οποίο μεταφέρει οξυγόνο και επηρεάζει την κατανομή θερμότητας και άνθρακα. Η θέση του μέσα στη στήλη του νερού συνδέεται με τη διαφορά πυκνότητας ανάμεσα στα ωκεάνια στρώματα. [1, 2]

Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, η εποχική τήξη του θαλάσσιου πάγου στήριζε την τάση μείωσης της αλατότητας κατά την περίοδο 1995–2015. Στη συνέχεια, η μικρότερη έκταση πάγου περιόρισε την ποσότητα σχετικά γλυκού νερού που επέστρεφε κάθε καλοκαίρι στον ωκεανό. [2]

Η αναστροφή μετά το 2015

Οι ερευνητές αξιοποίησαν ωκεανογραφικές παρατηρήσεις του προγράμματος Argo, δορυφορικά δεδομένα και επαναναλύσεις. Για την περίοδο μετά το 2015 εντόπισαν αύξηση της αλατότητας στον πυρήνα των AAIW κατά 0,0048 ± 0,0017 γραμμάρια ανά κιλό νερού ανά δεκαετία. Η αλλαγή συνοδεύεται από αύξηση πυκνότητας και μεταβολή της κατακόρυφης δομής. [1]

Η πανεπιστημιακή ανακοίνωση περιγράφει απότομη αναστροφή στην περίοδο 2016–2024, με το στρώμα να γίνεται αλμυρότερο, πυκνότερο και βαθύτερο. Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι αλλαγές στην παγοκάλυψη έχουν ήδη αποτύπωμα πέρα από την επιφάνεια του ωκεανού. [2]

Πόσο μειώθηκε η τροφοδοσία από τον πάγο

Η μελέτη υπολογίζει μεταβολή στην τάση τροφοδοσίας από το λιώσιμο θαλάσσιου πάγου: από αύξηση 14 χιλιάδων κυβικών μέτρων ανά δευτερόλεπτο ανά δεκαετία πριν από το 2016, σε μείωση σχεδόν 36 χιλιάδων στη συνέχεια. Οι τιμές εκφράζουν την αλλαγή του ρυθμού παροχής ανά δεκαετία. [1]

Η Μελβούρνη αποδίδει την κλίμακα με μια σύγκριση: πριν από το 2016, η εποχική τροφοδοσία αντιστοιχούσε περίπου στο τριπλάσιο της ετήσιας απορροής του Αμαζονίου, περίπου 6.600 κυβικά χιλιόμετρα. Έπειτα περιορίστηκε περίπου στο διπλάσιο. Το Argo, με περίπου 4.000 ρομποτικούς πλωτήρες, επιτρέπει την παρακολούθηση της αλλαγής κάτω από την επιφάνεια. [2]

Γιατί έχει σημασία για το κλίμα

Το Πανεπιστήμιο του Southampton επισημαίνει ότι αυτή η μάζα νερού απλώνεται βορειότερα στον Ατλαντικό, τον Ινδικό και τον Ειρηνικό. Μια παρατεταμένη αλλαγή στις ιδιότητές της μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο η κυκλοφορία μεταφέρει θερμότητα, οξυγόνο και άνθρακα. [3]

Οι συγγραφείς θέτουν επίσης το ενδεχόμενο μεταβολών στη βαθύτερη αποθήκευση θερμότητας και στην άνοδο της θάλασσας. Το μέγεθος και ο χρόνος εκδήλωσης των επιπτώσεων παραμένουν αβέβαια. Η πιθανή σύνδεση με την ευρύτερη ανατροπή της ωκεάνιας κυκλοφορίας χρειάζεται συνεχή παρακολούθηση και ενσωμάτωση στα μοντέλα. [2, 3]

Η εποχική τήξη έχει δικό της ρόλο

Το εύρημα αφορά τον θαλάσσιο πάγο, που σχηματίζεται και λιώνει πάνω στον ωκεανό. Η ετήσια μετακίνησή του και η τήξη του αναδιανέμουν νερό και αλάτι. Όταν μειώνεται αυτή η εποχική τροφοδοσία, αλλάζει η λειτουργία ενός συστήματος που επηρεάζει πολύ μεγαλύτερες περιοχές από την ίδια την Ανταρκτική. Η μελέτη προσθέτει έναν ακόμη λόγο να παρακολουθούμε την παγοκάλυψη μαζί με την αλατότητα και την πυκνότητα των ωκεάνιων στρωμάτων. [1, 2, 3]